ChatGPT İşletmemi Neden Önermiyor?

Karanlıkta ekranı parlayan akıllı telefonda yazı yazan eller

ChatGPT bir işletmeyi önermiyorsa sebep çoğu zaman şu beşinden biridir: arama botu siteye giremiyor, site ne iş yaptığınızı ve nerede olduğunuzu açık cümlelerle söylemiyor, işletme bilgisi farklı yerlerde farklı yazıyor, başka sitelerde adınız geçmiyor ya da içerik alıntılanacak biçimde yazılmamış. Bu yazıda her birini nasıl kontrol edeceğinizi ve neyi düzelteceğinizi sırayla anlatıyorum.

ChatGPT bir işletmeyi nereden tanır?

İki ayrı yol var. Birincisi modelin eğitildiği veri: model, eğitim sırasında gördüğü metinlerden genel bir bilgi edinir. İkincisi canlı arama: ChatGPT bir soruyu cevaplarken web'de arama yapıp sayfaları okuyabilir ve cevabın altında kaynak gösterebilir. "Ankara'da hangi mali müşaviri önerirsin?" gibi güncel ve yerel sorularda belirleyici olan genellikle ikinci yoldur.

OpenAI'nin yardım sayfasında ChatGPT aramasının bazen üçüncü taraf arama sağlayıcılarıyla çalıştığı yazıyor. Microsoft da 2023'te Bing'in ChatGPT'de varsayılan arama deneyimi olacağını duyurmuştu. Bugün hangi sağlayıcının ne oranda kullanıldığını OpenAI ayrıntılı açıklamıyor, bu yüzden kesin bir oran yazmıyorum. Pratik sonucu şu: sitenizin yalnızca Google'da değil Bing'de de dizinde olması ucuz ve mantıklı bir önlem. Bunun için siteyi Bing Webmaster Tools'a eklemek yeterli bir başlangıçtır.

Yapay zeka botları sitenize girebiliyor mu?

İlk bakılacak yer robots.txt dosyanız. Botların görevleri birbirinden farklı ve resmi belgelerine göre durum şöyle:

OAI-SearchBot (OpenAI): Siteleri ChatGPT'nin arama özelliklerinde göstermek için kullanılır. Bunu engellerseniz ChatGPT arama cevaplarında kaynak olarak çıkmazsınız.
GPTBot (OpenAI): Model eğitimi için içerik toplar. Engellemek, içeriğinizin eğitimde kullanılmaması isteğidir; OpenAI her botun ayarının bağımsız olduğunu belirtiyor.
ChatGPT-User (OpenAI): Kullanıcı bir şey sorduğunda sayfayı açar. OpenAI bu botun aramada görünüp görünmeyeceğinizi belirlemek için kullanılmadığını yazıyor.
PerplexityBot: Siteleri Perplexity'nin arama sonuçlarında göstermek ve bağlantılamak için kullanılır; Perplexity görünmek isteyen sitelere bu bota izin vermesini öneriyor.

Sık yapılan bir hata, "yapay zeka botlarını kapatalım" diye eklenen genel bir kuralın arama botlarını da kapatması. Eğitim botunu kapatmak bir tercih; arama botunu kapatmak ise ChatGPT'de önerilme ihtimalinizi doğrudan kapatır. OpenAI, robots.txt değişikliğinin arama sonuçlarına yansımasının yaklaşık 24 saat sürebileceğini söylüyor.

Bir de robots.txt dışında bir katman var: hosting firmasının ya da güvenlik eklentisinin bot korumaları, dosyanızda izin verdiğiniz bir botu sunucu seviyesinde reddedebilir. Dosyanızı robots.txt yapay zeka bot kontrolü aracıyla okuyun; botun sayfayı gerçekten alıp alamadığını görmek için sunucu kayıtlarına ya da hosting panelindeki bot ayarlarına da bakın.

Siteniz ne yaptığınızı ve nerede olduğunuzu açıkça söylüyor mu?

Yapay zeka, sayfanızdaki metni okuyarak sizi bir soruyla eşleştirir. "Hayallerinizi gerçeğe dönüştürüyoruz" cümlesi hiçbir soruya cevap değildir. "Çankaya'da konut ve iş yeri tadilatı yapıyoruz; mutfak, banyo ve komple daire yenileme işlerinde keşif ücretsizdir" cümlesi ise "Çankaya'da tadilat firması" sorusuna doğrudan uyar.

Kendi sitenizde şunlara bakın:

Ana sayfanın ilk iki cümlesi ne iş yaptığınızı, kime hizmet verdiğinizi ve hangi şehir ya da ilçede çalıştığınızı söylüyor mu?
Her hizmetin kendi sayfası ve o sayfada hizmeti anlatan düz metin var mı?
Adres, çalışma saatleri ve hizmet bölgesi metin olarak yazılı mı, yoksa yalnızca bir görselin ya da haritanın içinde mi?
Önemli bilgiler sayfa açıldığında metin olarak geliyor mu, yoksa sonradan yüklenen bir bölümde mi duruyor?

Yapay zeka sizi bir varlık olarak tanıyor mu?

Yapay zeka sistemleri işletmenizi bir varlık (entity) olarak anlamaya çalışır: adı ne, ne iş yapar, nerede, hangi profiller ona ait? Bu bilgiyi makinenin okuyacağı biçimde vermenin yolu yapılandırılmış veridir. Yerel bir işletme için genellikle LocalBusiness ya da sektöre uygun bir alt türü, adres, telefon, çalışma saatleri ve sosyal profillerinizi gösteren sameAs alanı kullanılır. Google'ın kuralı burada da geçerli: şemadaki bilgi sayfada görünen bilgiyle aynı olmalı. Hazır bir kod üretmek için şema oluşturucu aracını kullanabilirsiniz.

Başka siteler sizden bahsediyor mu?

Bir yapay zeka aracı "kimi önermeliyim?" sorusuna cevap verirken yalnızca sizin sitenize bakmaz; sizden bahseden diğer kaynakları da okur. Yalnızca kendi sitesinde var olan bir işletme, birden çok bağımsız yerde anılan bir işletmeye göre daha zayıf bir sinyal verir. Bakılacak yerler:

Sektörünüzün meslek odası, dernek ya da birlik listeleri
Yerel ve sektörel firma rehberleri
Yorum platformları ve harita servisleri
Yerel haber siteleri, röportajlar, etkinlik ve fuar sayfaları
İş ortaklarınızın, tedarikçilerinizin referans sayfaları

Burada amaç sayı değil, doğruluk. Para karşılığı toplu kayıt ya da sahte yorum bu işi çözmez, işletme bilginizin çelişkili kopyalarını çoğaltır.

Google İşletme Profiliniz ve iletişim bilgileriniz tutarlı mı?

Yerel bir işletmeyseniz Google İşletme Profili en temel kayıttır; Google'ın yapay zeka cevapları da Google'ın kendi dizinine dayanır. Profilin nasıl açılacağını Google İşletme Profili rehberimde anlattım.

Profil kadar önemli olan, ad, adres ve telefonun (NAP) her yerde aynı yazılması. Sitede "Kızılay", rehberde eski adres, sosyal medyada başka bir telefon numarası varsa, hangi aracın hangi kaynaktan beslendiğini bilemediğiniz için yanlış bilginin cevaba girme ihtimali artar. Taşındıysanız ya da numara değiştirdiyseniz eski kayıtları tek tek güncelleyin.

İçeriğiniz alıntılanabilir mi?

Yapay zeka cevapları sayfanın tamamını değil, sorunun cevabını içeren kısa bölümleri kullanır. Müşterilerinizin sık sorduğu soruları başlık yapıp cevabı hemen altına iki üç net cümleyle yazmak, fiyat aralığı, süre, hizmet bölgesi gibi somut bilgileri açıkça vermek bu yüzden işe yarar. Bu yazım düzenini ayrıntılı olarak GEO nasıl yapılır rehberimde anlattım; orada içerik düzeni, varlık bilgisi ve llms.txt konularını daha geniş ele alıyorum.

ChatGPT'de görünüp görünmediğinizi nasıl kontrol edersiniz?

Size bir sonuç rakamı veremem: yapay zeka cevapları kişiye, güne ve sorunun yazılışına göre değişir. Benim kullandığım yöntem tarihli elle kontroldür:

Müşterinizin gerçekten soracağı 10-15 soruyu yazın. Örnek: "Etimesgut'ta çocuk diş hekimi önerir misin?", "Ankara'da ihracat için çok dilli site yapan biri var mı?"
Bu soruları aynı yazılışla ChatGPT, Perplexity, Gemini ve Google'da (yapay zeka özeti çıkıyorsa) sorun. Geçmiş sohbetlerin etkisini azaltmak için yeni bir sohbet açın.
Bir tabloya tarih, araç, soru, adınızın geçip geçmediği, cevaptaki bilginin doğru olup olmadığı ve gösterilen kaynakları yazın.
Gösterilen kaynaklara özellikle bakın. Araç rakibinizi önerirken hangi rehberi, hangi haber sitesini kaynak gösteriyor? Orada siz de var mısınız?
Düzeltmeleri yaptıktan sonra aynı soruları ayda bir tekrar sorun ve tabloya ekleyin.

Bu tablo kesin bir ölçüm değildir, ama neyin değiştiğini görmenin en dürüst yoludur. Search Console ve Analytics'teki yapay zeka kaynaklı ziyaretler de bu tabloyu tamamlar.

Beş dakikalık teşhis listesi

robots.txt OAI-SearchBot ve PerplexityBot'u engelliyor mu?
Site Google'da ve Bing'de dizinde mi?
Ana sayfa ne iş yaptığınızı ve nerede olduğunuzu ilk cümlelerde söylüyor mu?
Her hizmetin metin içeren ayrı bir sayfası var mı?
Sayfada LocalBusiness ya da Organization şeması var ve görünen bilgiyle uyuşuyor mu?
Google İşletme Profili açık ve güncel mi?
Ad, adres ve telefon sitede, profilde ve rehberlerde aynı mı?
Sitenizin dışında en az birkaç bağımsız yerde adınız geçiyor mu?

Teknik maddeleri tek tek kontrol etmek yerine AI görünürlük kontrolü aracına adresinizi yazabilirsiniz; bot erişimini, robots.txt'i, şemayı ve JavaScript olmadan okunan içeriği bir arada gösterir. Sitenizi yapay zeka araçlarına kısa bir özetle tanıtmak isterseniz llms.txt oluşturucu da var; isteğe bağlı bir dosya olduğunu, yukarıdaki maddelerin yerini tutmadığını hatırlatayım.

Bunu kendiniz mi yapmalısınız?

Bot ayarlarını, ana sayfa metnini, işletme profilini ve rehber kayıtlarını kendiniz düzeltebilirsiniz. Birden çok sayfada tutarlı varlık yapısı kurmak, şemayı doğru yerleştirmek ve içerikleri müşteri sorularına göre yeniden düzenlemek ise daha fazla zaman ister. Bu kısımda destek almak isterseniz GEO ve yapay zeka SEO hizmetime bakabilirsiniz. Kavramların kısa tanımları için GEO nedir ve AI Overviews nedir sayfalarım var.

Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

ChatGPT'de önerilmek için para ödemem gerekir mi?

Bildiğim kadarıyla ChatGPT arama cevaplarında yer almak için ödenen bir ücret yok. Yapılabilecek olan, botların sitenize erişmesine izin vermek, işletme bilginizi açık ve tutarlı yazmak ve başka kaynaklarda doğru anılmaktır.

GPTBot'u engellersem ChatGPT'de görünmez miyim?

OpenAI'nin belgesine göre GPTBot model eğitimi içindir ve her botun ayarı bağımsızdır. ChatGPT arama cevaplarında görünmek için asıl izin vermeniz gereken bot OAI-SearchBot'tur.

Sitem Google'da çıkıyor, neden ChatGPT'de çıkmıyor?

Google'da görünmek ChatGPT'de görünmeyi garanti etmez; OpenAI aramanın bazen üçüncü taraf sağlayıcılarla çalıştığını belirtiyor. robots.txt'te OAI-SearchBot iznini, Bing'deki dizin durumunu ve başka sitelerde nasıl anıldığınızı kontrol edin.

Değişiklik yaptıktan sonra ne zaman sonuç görürüm?

Kesin bir süre veremem. robots.txt değişikliğinin ChatGPT aramasına yansıması OpenAI'ye göre yaklaşık 24 saat sürebilir, ama önerilip önerilmeyeceğiniz başka birçok etkene bağlıdır. Aynı soruları ayda bir sorup tarihli not tutmak değişimi görmenin en pratik yoludur.

Google İşletme Profili olmadan önerilebilir miyim?

Mümkündür ama yerel bir işletme için profil en temel kayıttır. Profil, site ve rehberlerdeki ad, adres ve telefon aynı olduğunda yapay zekanın sizi doğru tanıma ihtimali artar.