Markanızın yapay zekada nasıl göründüğünü öğrenmek için araç gerekmez: aynı 8-10 soruyu ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google'ın AI Overviews özelliğinde sorun, cevapları tarihle birlikte bir tabloya kaydedin ve üç şeye bakın: adınız geçiyor mu, bilgiler doğru mu, hangi kaynaklar gösteriliyor. Bir kez bakmak yetmez; cevaplar her denemede değişebildiği için birkaç tekrar ve aylık düzenli kayıt gerekir. Bu yazı o elle kontrolün adımlarını anlatıyor.
Önce hangi soruları soracaksınız?
Müşterinizin gerçekten soracağı soruları yazın, kendi adınızı ezbere aratmakla yetinmeyin. Üç gruba ayırmanız işe yarar:
- Marka soruları: "[İşletme adı] nedir, ne iş yapar?", "[İşletme adı] hakkında ne biliyorsun?", "[İşletme adı] nerede?". Burada amaç bilgilerin doğruluğudur.
- Hizmet soruları: "Ankara'da web sitesi yaptıracağım, neye dikkat etmeliyim?" gibi, adınızı içermeyen ama sizin alanınıza giren sorular. Burada adınızın geçip geçmediğine bakarsınız.
- Öneri soruları: "Çankaya'da güvenilir bir [hizmet] kimden alınır?". Bu, en zor ve en dalgalı gruptur; sonuçlar çok değişir.
Soruları bir kez yazıp sabitleyin. Her ay aynı kelimelerle sormazsanız, farkın nedeninin sorunun değişmesi mi yoksa durumun değişmesi mi olduğunu ayıramazsınız.
Hangi araçlarda bakmalısınız?
Dört yerde bakmak yeterli; her birinin çalışma biçimi farklı:
- ChatGPT: OpenAI'ın bot belgesine göre OAI-SearchBot, siteleri ChatGPT'nin arama özelliklerindeki sonuçlarda göstermek için kullanılıyor. Soruyu web aramasının açık olduğu şekilde de sormak, kaynak bağlantılarını görmenizi sağlar.
- Perplexity: Cevabın yanında kaynak bağlantıları gösterir. Perplexity belgesine göre PerplexityBot siteleri Perplexity sonuçlarında göstermek için tasarlanmış. Hangi sayfanızın kaynak olarak çıktığı en kolay burada görülür.
- Gemini: Aynı soruyu sorun ve cevabı kaydedin. Gemini'nin davranışı için bu yazıda ayrıca bir iddiada bulunmuyorum; yalnızca gördüğünüz cevabı kaydedin.
- Google AI Overviews: Aramada her sorguda çıkmaz. Çıktığında özeti ve altındaki bağlantıları kaydedin; çıkmadığında "çıkmadı" diye not düşün. Google belgesinde bu özelliklerde yer almak için ek bir teknik şart olmadığını, sayfanın dizinde ve snippet ile gösterilebilir olması gerektiğini belirtiyor.
Oturum açmış hesabınızda geçmiş konuşmalar cevabı etkileyebilir. Mümkünse oturumsuz ya da yeni bir sohbetle sorun, ve hangi koşulda sorduğunuzu kaydedin.
Cevapta hangi yanlışlara bakılır?
Adınızın geçmemesi tek sorun değildir; geçip yanlış anlatılması daha zararlı olabilir. Şu listeyle okuyun:
- Hizmet alanınız ve şehriniz doğru mu? Yanlış şehir ya da kapsam, en sık görülen hatadır.
- Hizmetler güncel mi? Bıraktığınız bir hizmet hâlâ sizin gibi anlatılıyor olabilir.
- Telefon, adres, çalışma saati ve site adresi doğru mu?
- Sizinle ilgisi olmayan başka bir işletmeyle karıştırılıyor musunuz? Benzer adlarda bu olabilir.
- Kaynak olarak gösterilen sayfalar kimin? Kendi siteniz mi, eski bir dizin kaydı mı, üçüncü taraf bir sayfa mı?
- Düzenlemeye tabi bir meslekteyseniz, cevaptaki ifadeler sizin için yazılması uygun olmayan bir vaat içeriyor mu?
Yanlış bilginin kaynağı çoğu zaman yapay zekanın kendisi değil, onun okuduğu eski bir sayfadır. Kaynak listesi bu yüzden değerlidir: düzeltmeniz gereken yer genellikle orada. Nedenleri ChatGPT işletmemi neden önermiyor yazısında ayrıntılı anlattım.
Kaydı nasıl tutarsınız?
Basit bir tablo yeterli. Her satıra tarih, araç, soru, adınızın geçip geçmediği, bilginin doğruluğu ve gösterilen kaynaklar yazılır:
| Tarih | Araç | Soru | Ad geçti mi? | Bilgi doğru mu? | Kaynaklar |
|---|---|---|---|---|---|
| Kayıt tarihi | Perplexity | Marka sorusu 1 | Evet / Hayır | Doğru / Hatalı: neresi | Gösterilen sayfalar |
| Kayıt tarihi | ChatGPT | Hizmet sorusu 2 | Evet / Hayır | Doğru / Hatalı: neresi | Gösterilen sayfalar |
Ekran görüntüsü de alın. Aylar sonra "o zaman ne diyordu?" sorusunun tek cevabı budur.
Sonuçlar neden her seferinde değişiyor?
Bu yöntemin en önemli sınırı budur: aynı soru art arda sorulduğunda cevap, anılan işletmeler ve kaynaklar değişebilir. Bu yüzden her soruyu en az üç kez, farklı gün ve saatlerde sorun. Bir kez adınız geçmediyse "görünmüyorum", bir kez geçtiyse "görünüyorum" demeyin. Tutarlı biçimde geçen bilgiye güvenilir, tek seferlik cevap tesadüf sayılır. Elle kontrol bir ölçüm değil, bir gözlemdir; kesin bir görünürlük oranı çıkarmaz, ama yanlış bilgi ve erişim sorunlarını yakalar. Bunu dürüstçe söylemek gerekir: kontrolün sonucu bir sıralama değil, bir resimdir.
Sitenizin teknik tarafına ücretsiz nasıl bakarsınız?
Elle kontrol cevabı gösterir; neden öyle olduğunu göstermez. Nedenin ilk yarısı çoğu zaman erişimdir: bot sitenize giremiyorsa cevapta kaynak olarak çıkamazsınız. Bunu AI görünürlük kontrolü aracında ücretsiz ve kayıtsız deneyebilirsiniz; araç markanızın cevabını değil, sitenizin yapay zeka botlarına açık olup olmadığını ve temel teknik hazırlığını denetler. Bot ayarlarını ayrıca robots.txt yapay zeka bot aracı ile görebilirsiniz. Genel durumunuz için ücretsiz site analizi hız, temel SEO ve yapay zeka erişimini birlikte ölçer.
Bulduğunuz sorunları nasıl önceliklendirirsiniz?
- Yanlış temel bilgi: önce kendi sitenizde ve Google İşletme Profilinde bilgiyi doğrulayın, tutarsız yerleri düzeltin.
- Bot erişimi: robots.txt ve güvenlik duvarı bot isteklerini engelliyorsa, bunu açın.
- Hiç anılmama: hizmet sayfalarınız soruya doğrudan cevap veriyor mu, işletme bilgisi şema ile net mi diye bakın. Adımlar GEO nasıl yapılır yazısında.
- Yerel sorular: yerel işletmeler yapay zekada nasıl çıkar yazısındaki listeyi uygulayın.
Düzeltmeden sonra beklenen şey anında bir değişim değildir. Botların yeniden taraması zaman alır; OpenAI ve Perplexity belgeleri robots.txt değişikliklerinin yansımasının yaklaşık 24 saate kadar sürebildiğini belirtiyor, içeriğin cevaplara yansıması ise ayrıca belirsizdir. Bir ay sonra aynı soruları aynı koşulda tekrar sorun.
Bunu ben nasıl yapıyorum?
GEO çalışmasında bu elle kontrolü ChatGPT, Perplexity, Gemini ve Google AI Overviews üzerinde tarihli olarak yapıyorum; soru listesini işletmenizle birlikte belirliyorum. Çıktı bir görünürlük raporudur: neyin doğru, neyin hatalı olduğu, kaynakların hangi sayfalar olduğu ve ne düzeltileceği. Sonuç garantisi vermiyorum; yapay zeka cevaplarının değişken olduğunu raporda açıkça belirtiyorum. Kapsam GEO hizmeti sayfasında. SEO ile ilişkisini merak ediyorsanız GEO mu, SEO mu yazısı bütçe sıralamasını anlatıyor.
Sık Sorulan Sorular
Markamı yapay zekada nasıl kontrol ederim?
Aynı sabit soru listesini ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google AI Overviews'ta sorun; adınızın geçip geçmediğini, bilgilerin doğruluğunu ve gösterilen kaynakları tarihle kaydedin. Her soruyu birkaç kez tekrarlayın.
Cevap her seferinde neden farklı çıkıyor?
Yapay zeka cevapları her denemede değişebilir; anılan işletmeler ve kaynaklar da farklılaşabilir. Bu yüzden tek bir cevaba göre karar vermeyin, tekrarlar arasında tutarlı olan bilgiye bakın.
Yapay zeka hakkımda yanlış bilgi veriyorsa ne yaparım?
Önce cevapta gösterilen kaynakları açın. Yanlış bilgi çoğu zaman eski bir sayfadan ya da dizin kaydından geliyor; kendi sitenizi ve profillerinizi doğrulayıp tutarlı hale getirin, mümkünse eski kaynağın sahibine düzeltme için başvurun.
Bu kontrol için ücretli araç şart mı?
Hayır. Elle kontrol ücretsiz yapılabilir. Siteniz yapay zeka botlarına açık mı sorusu için ücretsiz AI görünürlük kontrolü aracını kullanabilirsiniz.
Ne sıklıkla kontrol etmeliyim?
Ayda bir, aynı sorularla ve aynı koşullarda yeterlidir. Sitede önemli bir değişiklik yaptıysanız, değişiklikten birkaç hafta sonra ek bir kontrol işe yarar.