Search Console'da gösterimleriniz artarken tıklamalarınız düşüyorsa sebep AI Overviews olabilir, ama tek aday o değil. Önce sorgu bazında sıra, gösterim ve tıklama oranını karşılaştırın: sıra sabitken tıklama oranı düşüyorsa sonuç sayfası değişmiştir; sıra düşmüşse sorun sıralamadadır; gösterimle tıklama birlikte düşmüşse talep azalmıştır; Search Console sabitken Analytics düşmüşse takip bozulmuştur. Aşağıda bu ayrımı adım adım nasıl yapacağınızı ve sonra ne yapılabileceğini anlatıyorum.
AI Overviews tıklamaları gerçekten azaltıyor mu?
Google'ın yapay zeka özetleri (AI Overviews) ve AI Mode, bazı aramalarda sonuç sayfasının en üstünde soruya doğrudan cevap veriyor. Kullanıcı cevabı orada okuyunca siteye tıklamayabilir. Google'ın kendi açıklaması farklı bir noktaya vurgu yapıyor: Arama Merkezi'ndeki "AI features and your website" sayfasında, AI Overviews olan sonuç sayfalarından gelen tıklamaların daha nitelikli olduğunu, yani ziyaretçilerin sitede daha uzun kaldığını gördüklerini yazıyor.
Google dışındaki bazı araştırmalar ise yapay zeka özeti çıkan aramalarda tıklama oranının düştüğünü gösteriyor. Bunlar resmi veri değil; yöntemleri ve örneklemleri birbirinden farklı. Bu yüzden size bir yüzde vermeyeceğim. Sizin için anlamlı olan tek veri kendi Search Console hesabınızdaki veridir, ona bakmanın yolunu aşağıda anlatıyorum.
Search Console'da AI Overviews trafiği ayrı görünür mü?
Hayır, ayrı bir satır olarak görünmez. Google'ın belgesine göre AI Overviews ve AI Mode'da görünen siteler, Performans raporunda "Web" arama türünün içinde, genel arama trafiğine dahil olarak raporlanır. Search Console yardım sayfası da şu ayrıntıları veriyor:
- AI Overview içindeki bir bağlantıya tıklamak, normal bir tıklama sayılır.
- Bir AI Overview sonuç sayfasında tek bir konum kaplar ve içindeki bütün bağlantılara aynı konum verilir.
- AI Mode'da sorulan her yeni takip sorusu ayrı bir sorgu gibi sayılır.
Bunun pratik sonucu şu: düşüşün kaynağını doğrudan gösteren bir sütun yok. Teşhisi, sorguları dönemler arasında karşılaştırarak ve sonuç sayfasına kendiniz bakarak yaparsınız. Gösterimlerin artması da bazen sitenizin bağlantısının yapay zeka cevabında görünmesinden gelebilir; bu tek başına kötü bir işaret değildir.
Düşüşün nedenini nasıl ayırt edersiniz?
Google'ın "Debugging drops in Google Search traffic" belgesi trafik düşüşünün ana nedenlerini sayıyor: algoritma güncellemeleri, teknik sorunlar, güvenlik ve spam sorunları, mevsimsellik ve değişen ilgi, site taşıma ve raporlama hataları. AI Overviews bunların yanına eklenen bir aday. Search Console'da her birinin izi farklıdır:
| Ne görüyorsunuz? | Olası neden | Nereye bakılır? |
|---|---|---|
| Sıra aynı, gösterim aynı ya da artmış, tıklama oranı (TO) düşmüş | Sonuç sayfası değişmiş: AI Overviews, harita, video gibi bloklar | Sorguyu kendiniz arayın, sonuç sayfasının üstünde ne var? |
| Ortalama sıra kötüleşmiş, tıklama düşmüş | Sıra kaybı: güncelleme, rakip, içerik ya da teknik sorun | Sayfa bazında sıra; Sayfa dizine ekleme ve Tarama istatistikleri raporları |
| Gösterim ve tıklama birlikte düşmüş, sıra sabit | Talep azalmış: mevsimsellik ya da ilgi değişimi | Geçen yılın aynı dönemi; Google Trends |
| Search Console sabit, Analytics'te organik ziyaret düşmüş | Takip sorunu: etiket kaldırılmış, çerez onayı değişmiş | GA4 kurulumu, çerez onay ayarı |
| Bütün site bir anda düşmüş | Teknik, güvenlik ya da manuel işlem | Güvenlik ve Manuel İşlemler raporu |
Son satırdaki durumların teşhisini Google'da neden çıkmıyorum yazımda ayrıntılı anlattım. Burada daha çok ilk üç satırı birbirinden ayırmaya odaklanıyorum.
Search Console'da adım adım karşılaştırma
- Doğru dönemi seçin. Performans raporunda tarih filtresinden "Karşılaştır"ı açın. Son 3 ayı önceki 3 ayla değil, mümkünse geçen yılın aynı 3 ayıyla karşılaştırın; mevsimsellik böyle ayıklanır.
- Dört metriği de açın. Toplam tıklama, toplam gösterim, ortalama TO ve ortalama konum aynı grafikte görünsün.
- Sorgular sekmesine geçin. Tabloyu tıklama farkına göre sıralayın; en çok tıklama kaybeden 10-20 sorguyu not edin.
- Her sorguyu tek tek inceleyin. Konum değişmemiş ama TO düşmüşse sorgu "sonuç sayfası değişti" grubuna, konum düşmüşse "sıra kaybı" grubuna, gösterimle tıklama birlikte düşmüşse "talep" grubuna girer.
- Sorguları niyete göre ayırın. "nedir", "nasıl", "neden" içeren bilgi sorgularını bir yana, "fiyat", "Ankara", hizmet adı geçen ticari sorguları öbür yana koyun. Sorgu filtresinde "Özel (normal ifade)" seçeneğiyle
nedir|nasıl|nedengibi bir ifadeyle bilgi sorgularını topluca süzebilirsiniz. - Sonuç sayfasına bakın. Kayıp yaşayan sorguları Google'da kendiniz arayın ve ekran görüntüsü alın. Sonuçlar kişiye ve konuma göre değişebilir; bu bir kanıt değil, ipucudur.
- Sayfalar sekmesini kontrol edin. Kayıp birkaç blog yazısında mı toplanmış, yoksa hizmet sayfalarınızda da mı var?
- Analytics ile karşılaştırın. Aynı dönemde GA4'teki organik ziyaretlere ve dönüşümlere bakın. İki araç farklı ölçtüğü için rakamlar birebir tutmaz; önemli olan eğilimin aynı yönde olup olmadığıdır.
Search Console'u ilk kez kullanıyorsanız kavramlar için Search Console nedir sayfasına bakabilirsiniz.
Hangi kayıp sizi gerçekten etkiler?
Çoğu işletme sitesinde tıklama kaybı önce bilgi sorgularında görünür: "web sitesi nasıl yapılır", "kira artış oranı nasıl hesaplanır" gibi. Bu sorguları arayan kişi çoğu zaman bir hizmet satın almak üzere değildir; cevabı özette okuyup ayrılması işletme için büyük bir kayıp olmayabilir.
Asıl dikkat etmeniz gereken, "Çankaya tadilat firması", "psikolog randevu Ankara" ya da hizmet adınız gibi ticari sorgulardaki tıklamalardır. Bu sorgularda kayıp yoksa, toplam tıklama grafiğinin düşmesi sizi telefon ve talep açısından sanıldığı kadar etkilemiyor olabilir. Bu yüzden grafiğe değil, sorgu gruplarına bakarak karar verin.
Ne yapılabilir?
Ticari sorgulara ağırlık verin
Bilgi yazılarıyla gelen trafiği geri kazanmaya çalışmak yerine, müşteri getiren sorgular için sayfalarınızı güçlendirin: her hizmet için ayrı bir sayfa, hizmet verdiğiniz bölgeyi açıkça yazan metin, fiyat ya da süre gibi karar verdiren bilgiler. Sektöre göre nasıl kurulduğunu görmek isterseniz dekorasyon ve tadilat web sitesi sayfam bir örnek.
Alıntılanabilir içerik yazın
Yapay zeka cevabında kaynak olarak gösterilmek de bir görünürlüktür. Soruyu başlık yapıp cevabı ilk iki üç cümlede net vermek, tablo ve listeyle somut bilgi sunmak bunun temelidir. Google'ın belgesi AI Overviews ve AI Mode için ek bir teknik şart ya da özel bir optimizasyon gerekmediğini, temel SEO uygulamalarının geçerli olduğunu söylüyor. Yazım düzenini GEO nasıl yapılır rehberimde anlattım.
Marka aramalarını izleyin ve büyütün
Firma adınızla yapılan aramalar yapay zeka özetlerinden en az etkilenen gruptur, çünkü kişi zaten sizi arıyordur. Search Console'da sorgu filtresine firma adınızı yazarak bu grubu ayrı izleyin. Marka aramaları artıyorsa, insanlar sizi başka bir yerden (yapay zeka cevabı, harita, sosyal medya) duyup aramaya geliyor olabilir.
Tıklamaya değil dönüşüme bakın
Sonuçta önemli olan form, telefon ve WhatsApp talepleridir. GA4'te bu olayları ölçmüyorsanız, trafik düştüğünde gerçekten bir şey kaybedip kaybetmediğinizi bilemezsiniz. Google da aynı sayfada dönüşümleri ve sitede geçen süreyi Analytics gibi araçlarla izlemeyi öneriyor.
Neyi yapmamalısınız?
- Telaşla siteyi baştan yazmayın. Google'ın trafik düşüşü belgesi, iyi performans gösteren sayfalarda küçük konum dalgalanmaları için köklü değişikliklerden kaçınmayı öneriyor.
- Önizlemeyi kapatmayı çözüm sanmayın.
nosnippetya damax-snippetgibi ayarlar sayfanızdan aramada gösterilen bilgiyi sınırlar; bu, normal sonuçlardaki açıklamanızı da etkileyebilir. Trafik kaybını gidermek için önermem. - Tek bir aramanın sonucuna bakıp karar vermeyin. Yapay zeka cevapları kişiye ve zamana göre değişir.
Bu raporu ben nasıl okuyorum?
SEO çalışmalarımda aylık raporu Search Console sorgu ve sayfa verisi, sıralama değişimi, organik trafik ve GA4 dönüşümleri üzerinden hazırlıyorum. Trafik düştüğünde de yukarıdaki ayrımı yapıyorum: kaybı bilgi ve ticari sorgular, sıra ve tıklama oranı olarak ayrı ayrı gösteriyorum. Kesin bir neden ya da toparlanma süresi söyleyemem; söyleyebildiğim, hangi grubun etkilendiği ve önceliğin nerede olduğudur. Bu işi düzenli yürütmemi isterseniz SEO hizmetime, yapay zeka cevaplarındaki görünürlük için GEO hizmetime bakabilirsiniz. Ne zaman sonuç beklemenin gerçekçi olduğunu SEO ne zaman sonuç verir yazımda anlattım.
Kaynaklar
- Google Arama Merkezi: AI features and your website
- Search Console Yardım: Performans raporu ölçümleri
- Google Arama Merkezi: Debugging drops in Google Search traffic
Sık Sorulan Sorular
AI Overviews trafiğini Search Console'da ayrı görebilir miyim?
Google'ın belgesine göre AI Overviews ve AI Mode trafiği Performans raporunda "Web" arama türünün içinde, genel veriye dahil olarak raporlanır. Ayrı bir satır olmadığı için sorguları dönemler arasında karşılaştırarak ve sonuç sayfasına bakarak yorum yaparsınız.
Gösterimim artıyor ama tıklamam düşüyor, bu ne demek?
Ortalama konum değişmediyse genellikle sonuç sayfasında tıklamayı azaltan bir şey olduğunu gösterir: yapay zeka özeti, harita ya da başka bir blok. Konum düştüyse sorun sıralamadadır. Hangisi olduğunu sorgu bazında karşılaştırmayla ayırırsınız.
Yapay zeka özetinde kaynak olarak çıkmak tıklama getirir mi?
Getirebilir ama kesin değildir. Google, AI Overviews bulunan sonuç sayfalarından gelen tıklamaların daha nitelikli olduğunu söylüyor; ne kadar tıklama geleceği sorguya ve kullanıcıya bağlıdır.
Düşüşü durdurmak için bilgi yazılarımı silmeli miyim?
Hayır. Bilgi yazıları marka bilinirliği ve iç bağlantı için hâlâ işe yarar. Yapılacak olan, müşteri getiren ticari sorgulardaki sayfaları güçlendirmek ve bilgi yazılarından ilgili hizmet sayfalarına bağlantı vermektir.
Search Console'da düşüş yok ama Analytics'te var, neden?
Bu genellikle bir takip sorunudur: etiket kaldırılmış, çerez onayı ayarı değişmiş ya da ölçüm kodu bazı sayfalarda çalışmıyor olabilir. İki araç farklı ölçtüğü için rakamlar birebir tutmaz, ama eğilimler ters yöndeyse önce GA4 kurulumunu kontrol edin.