Yerel bir işletmenin "Ankara'da iyi bir psikolog öner" gibi sorularda yapay zeka cevaplarına girmesi için asistanın aradığı yerlerde doğru ve aynı bilgiyle bulunması gerekir: güncel bir Google İşletme Profili, her yerde aynı ad, adres ve telefon, hizmet ve semti birlikte anlatan sayfalar, LocalBusiness şeması, botlara açık bir site ve ayda bir yapılan tarihli elle kontrol. Bu yazıda bunları yerel işletme gözüyle, sırayla uyguluyorum.
Asistan yerel bir öneriyi nereden kurar?
Bu konuda yalnızca resmi belgelerde yazanı aktarıyorum, çünkü şirketler kaynaklarının tamamını açıklamıyor.
- ChatGPT: OpenAI'nin "Searching the web with ChatGPT" yardım sayfasına göre ChatGPT, yerel sonuçlar için IP adresinden yaklaşık konum kullanabilir; konum paylaşımı açıksa daha ayrıntılı konum kullanır. Arama yaparken sorunuzu üçüncü taraf arama sağlayıcılarına giden hedefli sorgulara çevirir; sayfadaki örnekte "yakınımdaki iyi restoranlar" sorusu "top restaurants San Francisco" sorgusuna dönüşüyor. Aynı sayfa, yakındaki işletme listeleri gibi yerel bilgiler için konumun güvenilir üçüncü taraf sağlayıcılarla paylaşılabileceğini ve telefonda cevapta harita çıkabileceğini yazıyor. Sağlayıcıların hangileri olduğunu ayrıntılı açıklamıyor.
- Google AI Overviews ve AI Mode: Google'ın "AI features and your website" belgesine göre bu özellikler Google aramasının üzerine kuruludur; kaynak olarak gösterilmek için sayfanın dizinde ve snippet ile gösterilebilir olması yeterlidir, özel bir şema ya da dosya gerekmez. Önerdiği temel uygulamalar arasında İşletme Profili bilgisinin güncel tutulması da açıkça geçiyor.
- Gemini ve Perplexity: Yerel önerilerde hangi kaynakları kullandıklarını bu kadar açık anlatan bir resmi belge bulamadım. Bu yüzden onlar için tahmin yürütmüyorum, aşağıdaki elle kontrolde ölçüyorum.
Bu belgelerden çıkan sonuç basit: asistan sizin sorunuzu "hizmet + şehir ya da semt" biçiminde bir aramaya çeviriyor ve cevabı web sayfalarından, harita ve işletme kayıtlarından kuruyor. Sizin işiniz, o aramanın karşısında doğru bilgiyle durmak. Genel nedenleri (bot erişimi, varlık bilgisi, başka sitelerde anılmak) ChatGPT işletmemi neden önermiyor yazımda anlattım; burada yerel işletmeye özel uygulamaya odaklanıyorum.
Yerel işletme için kontrol listesi
1. Google İşletme Profili eksiksiz mi?
Profilin nasıl açılacağını Google İşletme Profili rehberimde anlattım. Yapay zeka açısından kontrol edeceğiniz şeyler şunlar: birincil kategori gerçekten yaptığınız işi mi söylüyor, hizmetler tek tek eklenmiş mi, çalışma saatleri ve tatil günleri güncel mi, açıklama ne yaptığınızı ve hangi bölgeye hizmet verdiğinizi düz cümlelerle anlatıyor mu? Kullandığınız başka harita servisleri varsa (Yandex Haritalar, Apple Haritalar, Bing gibi) oradaki kaydınızı da aynı bilgiyle güncelleyin.
2. Ad, adres ve telefon her yerde aynı mı?
Ad, adres ve telefonun (NAP) tutarlı olması yerel aramanın temelidir. Yerel işletmelerde sık rastlanan farklar küçük ama kafa karıştırıcıdır: bir yerde "Kızılay", bir yerde "Çankaya" yazması; mahalle adının kimi yerde olup kimi yerde olmaması; telefonun bir yerde sabit hat, bir yerde cep numarası olması; firmanın bir yerde ticari unvanla, bir yerde tabela adıyla geçmesi. Hangisini kullanacağınıza bir kez karar verin ve siteyi, profili, sosyal hesapları ve rehber kayıtlarını aynı yazılışla güncelleyin.
3. Her hizmet ve semt için gerçek bir sayfa var mı?
Asistan soruyu "çocuk psikoloğu Çankaya" ya da "banyo tadilatı Etimesgut" gibi bir aramaya çeviriyorsa, bu aramayı karşılayan bir sayfanız olmalı. İki kural uyguluyorum:
- Her hizmetin kendi sayfası olsun: ne yapıldığı, kime uygun olduğu, süre ve süreç, sık sorulan sorular.
- Semt sayfasını yalnızca gerçekten farklı bir içerik verebildiğiniz bölge için açın: o bölgede yaptığınız işler, ulaşım, hizmet koşulları. Yalnızca semt adı değiştirilmiş kopya sayfalar hem Google'da hem okurda ters teper.
Hizmet bölgelerinizi ana sayfada ve iletişim sayfasında metin olarak da yazın; yalnızca haritanın içinde kalan bilgi okunmayabilir.
4. Site kim, ne, nerede sorusunu açık cümlelerle cevaplıyor mu?
Ana sayfanın ilk paragrafı için şu kalıbı öneririm: "[Firma adı], [semt, şehir] merkezli bir [iş türü]. [Hizmet 1], [hizmet 2] ve [hizmet 3] yapıyoruz; [bölgeler] ilçelerine hizmet veriyoruz. Randevu/keşif için [telefon]." Süslü bir slogan bir soruya cevap vermez; bu cümle ise "Etimesgut'ta X yapan biri var mı?" sorusuna doğrudan uyar. Aynı açıklığı "Hakkımızda" sayfasında da kurun: kuruluş yılı, ekip, meslek belgesi ya da oda kaydı gibi doğrulanabilir bilgiler.
5. LocalBusiness şeması doğru mu?
Google, yapay zeka özellikleri için özel bir şema gerekmediğini söylüyor; bu yüzden şemayı bir "yapay zeka anahtarı" olarak görmüyorum. Ama işletme bilginizi makinenin okuyacağı biçimde vermenin standart yolu budur. Yerel işletmede LocalBusiness ya da sektöre uygun alt türü (emlak ofisinde RealEstateAgent, tadilat firmasında HomeAndConstructionBusiness gibi) kullanın; ad, adres, telefon, çalışma saatleri, hizmet bölgesi (areaServed) ve sosyal profilleriniz (sameAs) yer alsın. Şemadaki her bilgi sayfada görünen bilgiyle aynı olmalı.
6. Yorumlar ve rehber kayıtları gerçek mi?
OpenAI, yerel cevaplar için işletme listesi sağlayan üçüncü taraflardan yararlanılabildiğini yazıyor; yorumların bu cevaplarda ne kadar ağırlık taşıdığını ise hiçbir şirket açıklamıyor. Gerçek müşterilerden, iş bittikten sonra Google İşletme Profili'nde yorum isteyin; yorumlara, olumsuz olanlar dahil, sakin ve somut cevap verin. Meslek odası, dernek ve sektör rehberlerindeki kaydınızın güncel olduğunu kontrol edin. Para karşılığı yorum ya da toplu rehber kaydı bu işi çözmez. Sağlık mesleklerinde tanıtım ve hasta yorumu konusunda ayrı kurallar olduğunu unutmayın; ayrıntısını psikolog web sitesi sayfamda anlattım.
7. robots.txt yapay zeka arama botlarına açık mı?
Arama botlarını (OAI-SearchBot, PerplexityBot gibi) engelleyen bir site, o asistanların arama cevaplarında kaynak olarak çıkamaz. Eğitim botlarını engellemek ayrı bir tercihtir. Hosting ya da güvenlik eklentisinin bot korumasının izin verdiğiniz botu ayrıca engellemediğini de kontrol edin.
8. Tarihli elle kontrol yapıyor musunuz?
Yapay zeka cevapları kişiye, güne ve konuma göre değişir; bu yüzden sonucu ölçmenin dürüst yolu tarihli not tutmaktır. Yerel işletme için şöyle yapıyorum:
- Müşterinin soracağı 8-10 soruyu yazın; şehir ve semt adını sorunun içine koyun: "Çankaya'da iyi bir çocuk psikoloğu önerir misin?", "Etimesgut'ta banyo tadilatı yapan güvenilir firma hangisi?"
- Aynı soruları aynı yazılışla ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google'da (yapay zeka özeti çıkıyorsa) yeni bir sohbette sorun. ChatGPT konumu IP adresinden tahmin edebildiği için şehri soruda açıkça yazmak sonuçları karşılaştırılabilir kılar; VPN açıksa kapatın.
- Tabloya tarih, araç, soru, adınızın geçip geçmediği, bilgilerinizin doğru olup olmadığı ve cevapta gösterilen kaynakları yazın.
- Kaynak sütununa özellikle bakın: rakibiniz önerilirken hangi rehber, harita kaydı ya da haber sitesi gösteriliyor? Orada sizin kaydınız var mı, bilgileriniz doğru mu?
- Düzeltmelerden sonra aynı soruları ayda bir tekrarlayın.
Teknik maddeleri tek tek kontrol etmek yerine ücretsiz AI görünürlük kontrolü aracına adresinizi yazabilirsiniz: bot erişimini, robots.txt'i, şemayı ve JavaScript olmadan okunan içeriği bir arada gösterir.
Sektöre göre neye dikkat edilir?
Liste her yerel işletme için aynı, ama ağırlık sektöre göre değişir. Psikoloji, gayrimenkul ve tadilat alanlarında site yaptım; her birinin ayrıntısını sektör sayfalarında anlattım:
- Psikolog: Danışanlar semtle, konuyla ("çift terapisi") ya da "online terapi" diye sorar. Her çalışma alanına ayrı sayfa ve uzmanın kim olduğunu anlatan açık bir profil öne çıkar; sağlık tanıtım kuralları vaat ve yorum kullanımını sınırlar. Bkz. psikolog web sitesi.
- Dekorasyon ve tadilat: Sorular neredeyse her zaman ilçe adıyla gelir. Hizmet verilen ilçeleri metinle yazmak ve o bölgedeki gerçek iş fotoğraflarını göstermek önemlidir. Bkz. dekorasyon ve tadilat web sitesi.
- Emlak ofisi: İlan aramalarında portallar öndedir; ofisin şansı bölge bilgisi, ofis adıyla yapılan aramalar ve harita kaydındadır. Hangi bölgelerde çalıştığınızı ve yetki belgesi bilginizi açıkça yazın. Bkz. emlak ofisi web sitesi.
Bunu kendiniz yapabilir misiniz?
Profil, NAP düzeltmeleri, ana sayfa cümlesi ve elle kontrol tablosu kendi başınıza yapılabilir. Hizmet ve semt sayfalarını kurgulamak, şemayı doğru yerleştirmek ve içerikleri müşteri sorularına göre düzenlemek daha fazla zaman ister. Yapay zeka cevabında yer alacağınızı garanti edemem; yapabildiğim, bu listedeki her maddeyi düzeltip tarihli kontrolle neyin değiştiğini göstermektir. Ayrıntılar için GEO ve yapay zeka SEO hizmetime, klasik yerel arama tarafı için yerel SEO yazıma bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- OpenAI Yardım Merkezi: Searching the web with ChatGPT
- Google Arama Merkezi: AI features and your website
- Schema.org: LocalBusiness
Sık Sorulan Sorular
ChatGPT'de yerel önerilerde çıkmak için reklam vermem gerekir mi?
OpenAI'nin yardım sayfasında yerel sonuçlar web araması, konum bilgisi ve üçüncü taraf sağlayıcılarla anlatılıyor; ücretli bir yerleştirmeden söz edilmiyor. Yapılabilecek olan, sitenizi, işletme profilinizi ve rehber kayıtlarınızı doğru ve tutarlı tutmaktır.
Google İşletme Profili yapay zeka cevaplarını etkiler mi?
Google, AI Overviews ve AI Mode için önerdiği temel uygulamalar arasında İşletme Profili bilgisinin güncel tutulmasını sayıyor. Profilin cevaba nasıl yansıdığını ayrıntılı açıklamıyor; bu yüzden güncel ve sitenizle tutarlı tutmak en sağlam yoldur.
Her semt için ayrı sayfa açmalı mıyım?
Yalnızca o semt için gerçekten farklı bilgi verebiliyorsanız. O bölgede yaptığınız işler, ulaşım ve hizmet koşulları gibi özgün içerik yoksa, hizmet bölgelerinizi tek bir sayfada açıkça listelemek daha doğrudur.
Ofisim yok, evden ya da sahada çalışıyorum. Yine de önerilebilir miyim?
Mümkündür. Hizmet verdiğiniz bölgeleri sitede ve profilde açıkça yazmanız gerekir. Fiziksel adresi olmayan işletmelerin profil seçeneklerini Google İşletme Profili rehberimde anlattım.
Yapay zekada çıkıp çıkmadığımı ne sıklıkla kontrol etmeliyim?
Ayda bir yeterlidir. Aynı soruları aynı yazılışla, yeni bir sohbette sorun ve sonuçları tarihli bir tabloya yazın. Tek bir günün sonucu kesin bir ölçüm değildir; değişimi aylar içinde görürsünüz.