Web sitesi yaptırmadan önce şu soruları cevaplayın: site ne işe yarayacak, kimin için yapılıyor, hangi sayfa ve özellikler gerekli, metinleri kim hazırlayacak, bütçe ve süre ne, alan adı ile hosting kimin adına olacak ve yayından sonra siteyi kim güncelleyecek. Bu cevaplar netse teklifleri karşılaştırmak kolaylaşır, proje ortada uzamaz ve sonradan sürpriz maliyet çıkmaz. Yedi yıldır web sitesi hazırlıyorum; aşağıdaki on soruyu ilk görüşmede her müşterimle birlikte cevaplıyorum.
Neden önce sorular, sonra tasarım?
Bir web sitesi projesinde en çok zaman kaybettiren şey tasarım ya da kod değil, ortada değişen kararlardır. "Bir de şu sayfa olsun", "online ödeme de alalım", "metinleri sonra yazarız" gibi kararlar proje başladıktan sonra verildiğinde hem süre uzar hem fiyat değişir. Aşağıdaki sorular, tasarımcıyla konuşmadan önce kendi içinizde netleştirmeniz gerekenlerdir. Hepsinin kesin cevabını bilmek zorunda değilsiniz; "bilmiyorum" da bir cevaptır ve iyi bir tasarımcı o noktada size seçenekleri anlatır.
1. Site ne işe yarayacak?
Sitenin tek bir ana görevi olmalı: telefonla aranmak, teklif formu doldurtmak, randevu aldırmak ya da ürün satmak. Ana görev belirleyicidir; sayfa yapısı, düğmeler ve hatta renkler bu göreve göre seçilir. "Kurumsal görünelim" tek başına bir hedef değildir; kurumsal görünmenin amacı da sonunda güven verip iletişime geçirtmektir.
Kendinize şunu sorun: siteyi ziyaret eden biri sayfadan çıkmadan önce ne yapmalı? Cevabınız "WhatsApp'tan yazmalı" ise o düğme her sayfada, özellikle telefonda, tek dokunuşla görünür olmalıdır.
2. Ziyaretçiniz kim ve sitede ne arayacak?
Bir psikolog sitesine gelen kişi güven ve gizlilik arar, bir tadilat firmasının sitesine gelen kişi önce/sonra fotoğrafı ve fiyat fikri arar, bir ihracatçının sitesine gelen satın almacı kendi dilinde katalog ve sertifika arar. Ziyaretçinizin en sık sorduğu beş soruyu yazın; bu sorular sitenin ana bölümleri ve sık sorulan sorular kısmı olur. Sektörünüze göre örnekler için sektörel web siteleri yazılarıma bakabilirsiniz.
3. Hangi site türüne ihtiyacınız var?
Yaygın üç başlangıç noktası var:
- Tanıtım sitesi (1-3 sayfa): Yeni bir iş, tek bir hizmet ya da kampanya için. Hızlı yayına çıkar, bütçesi düşüktür.
- Kurumsal site (6-10 sayfa): Birden çok hizmeti olan, her hizmeti ayrı anlatmak ve aramalarda ayrı ayrı bulunmak isteyen firmalar için.
- Randevulu hizmet sitesi: Klinik, salon ve danışmanlık gibi randevuyla çalışan işler için; takvimden randevu talebi alır.
Online satış yapacaksanız ihtiyacınız bir e-ticaret sitesidir ve kapsamı çok daha geniştir: ödeme, kargo, iade ve mesafeli satış metinleri işin içine girer. Hangi türün size uyduğunu web tasarımı sayfamdaki paket kartlarında karşılaştırabilirsiniz.
4. Hangi sayfalar ve özellikler şart?
Listeyi ikiye ayırın: yayın günü olmazsa olmazlar ve "sonra eklenebilir" olanlar. Çoğu işletme için olmazsa olmazlar şunlardır: ana sayfa, hizmet sayfaları, hakkımızda, iletişim ve KVKK, çerez ve gizlilik metinleri. Blog, çok dil, online ödeme, üye girişi ya da özel bir hesaplama aracı gibi özellikler fiyatı ve süreyi belirgin biçimde değiştirir. İlk sürümde gerçekten gerekenlerle başlayıp siteyi büyütmek, her şeyi baştan yapmaya çalışmaktan hem daha ucuz hem daha hızlıdır.
Siteyi her ekranda rahat kullanılır yapmak ayrı bir özellik değil, temel bir gerekliliktir; mobil uyumlu web tasarımı yazımda nelere bakıldığını anlattım.
5. Metinleri ve görselleri kim hazırlayacak?
Projelerin en sık takıldığı yer burasıdır. Tasarım bitmiş ama hizmet metinleri, ekip fotoğrafları ya da referans listesi gelmemiştir. Benim çalışma şeklimde siz işinizle ilgili bilgiyi ve ham metni verirsiniz, ben düzenleyip okunur ve aramalara uygun hale getiririm; metinleri sıfırdan yazmamı isterseniz bu ayrı bir kalem olarak fiyatlanır. Görsellerde önceliğim sizin gerçek fotoğraflarınızdır: ekip, mekan ve yaptığınız işler. Eksikleri lisanslı stok görsellerle tamamlarım.
Tasarıma başlamadan önce elinizde olması gerekenler: logo, hizmet listesi ve kısa açıklamaları, iletişim bilgileri ve varsa iş fotoğrafları.
6. Bütçeniz ne ve teklife neler dahil?
Aynı fiyatlı iki teklifin içinde çok farklı işler olabilir. Teklifleri karşılaştırırken yalnızca toplam rakama değil, kalemlere bakın:
- Kaç sayfa ve hangi özellikler dahil?
- Tasarım hazır şablonun uyarlaması mı, size özel mi?
- Kaç tur revizyon hakkınız var?
- Temel SEO ayarları ve Search Console kurulumu dahil mi?
- Alan adı ve hosting ücreti teklifte mi, ayrı mı?
- Yayından sonra ücretsiz destek ne kadar sürüyor, bakım ayrıca mı?
Güncel fiyat aralıklarını web tasarım fiyatları yazımda topladım.
7. Site ne zaman yayında olmalı?
Bir tarih hedefiniz varsa (açılış, fuar, kampanya) bunu ilk görüşmede söyleyin. Benim projelerimde tipik süreler şöyle: tanıtım sitesi 1-2 hafta, kurumsal site 2-3 hafta, e-ticaret ve eğitim platformu 4-6 hafta. Bu süreler içeriğin zamanında hazır olmasına bağlıdır; metin ve fotoğraflar gecikirse yayın da gecikir.
8. Alan adı ve hosting kimin adına olacak?
Alan adı (örneğin firmaniz.com) ve hosting her zaman sizin adınıza, sizin erişebileceğiniz bir hesapla alınmalıdır. Tasarımcı adına açılan hesaplar, ileride tasarımcıya ulaşamadığınızda ya da başka biriyle çalışmak istediğinizde ciddi sorun çıkarır; sitenizin adresi fiilen sizin olmaz. Ben hesapları müşterim adına açtırıp yalnızca teknik kurulumu yapıyorum. Siteniz şifreli bağlantıyla (https) açılmalı; bunun neden önemli olduğunu SSL sertifikası yazımda anlattım.
9. Yayından sonra siteyi kim güncelleyecek?
Haberleri, kampanyaları ve hizmetleri sık değiştirecekseniz içeriği kendiniz güncelleyebileceğiniz bir panel gerekir; bu durumda WordPress çoğu zaman doğru seçimdir. Hız, güvenlik ve özel işlev öne çıkıyorsa ve içerik seyrek değişiyorsa özel kodlu bir site daha uygun olabilir. Her iki durumda da sitenin düzenli güncellenmesi, yedeklenmesi ve izlenmesi gerekir. Bunu kendiniz yapmayacaksanız aylık bakımın maliyetini WordPress bakım fiyat hesaplama aracında görebilirsiniz.
10. Müşteriler sitenizi nasıl bulacak?
Yayına çıkan bir site kendiliğinden ziyaretçi almaz. Bazı müşteriler sizi kartvizitten ya da sosyal medyadan bulur, bazıları Google'da "hizmet + şehir" diye arar, giderek artan bir kısmı da ChatGPT gibi asistanlara öneri sorar. Aramalarda bulunmak istiyorsanız site baştan buna göre kurulmalı: her hizmetin kendi sayfası, doğru başlıklar, hızlı açılış ve Search Console kurulumu. Bu temel ayarlar teslimlerime dahil; düzenli çalışma isterseniz SEO hizmetime bakabilirsiniz. Tasarımla SEO'nun neden birlikte planlanması gerektiğini bu yazımda anlattım.
Tasarımcıya ilk görüşmede ne sormalısınız?
- Benim sektörümde ya da benzer büyüklükte hangi işleri yaptınız? Görebilir miyim?
- Projeyi kim yapacak, işi başkasına devrediyor musunuz?
- Kapsam, süre, revizyon ve ödeme planı yazılı olacak mı?
- Teslimde hangi erişim bilgilerini ve dosyaları vereceksiniz?
- Yayından sonra bir sorun olursa nasıl ve ne kadar sürede ulaşırım?
Cevapların nasıl değerlendirileceğini freelance web tasarımcı nasıl seçilir yazımda, sözleşmede nelerin yazması gerektiğini de sözleşme rehberimde ayrıntılı anlattım.
Sık Sorulan Sorular
Bu soruların hepsine cevap vermeden teklif isteyebilir miyim?
Evet. Site türü ve aşağı yukarı kaç sayfa gerektiği belliyse yaklaşık bir teklif verilebilir; diğer soruları ilk görüşmede birlikte netleştiririz.
Web sitesi yaptırmak ne kadar sürer?
Kapsama göre değişir. Tanıtım sitesi genellikle 1-2 hafta, kurumsal site 2-3 hafta, e-ticaret sitesi 4-6 hafta sürer. Metin ve görsellerin zamanında hazır olması süreyi en çok etkileyen şeydir.
Metinleri kendim yazmak zorunda mıyım?
Hayır. İşinizle ilgili bilgiyi ve ham metni vermeniz yeterli, düzenlemeyi ben yaparım. Metinlerin sıfırdan yazılmasını isterseniz bu ayrı fiyatlanır.
Alan adını tasarımcının almasında sakınca var mı?
Alan adı ve hosting sizin adınıza ve sizin erişebileceğiniz bir hesapla alınmalıdır. Tasarımcı teknik kurulumu yapabilir ama sahiplik sizde kalmalıdır.
Site yayına çıkınca Google'da hemen görünür mü?
Hayır, garanti verilemez. Yeni bir sitenin dizine eklenmesi günler, aramalarda yerleşmesi genellikle birkaç ay sürer. Temel SEO ayarları ve Search Console kurulumu bu süreci hızlandırır.