Web sitesi tekliflerini toplam fiyata bakarak değil, kalem kalem karşılaştırın: sayfa listesi, tasarımın özgünlüğü, altyapı, metinleri kimin yazacağı, SEO kurulumu, alan adı ve hosting'in kimin adına olacağı, revizyon, teslim süresi, ödeme planı, yayın sonrası destek, kullanım hakları ve erişim bilgileri. Bir teklifte yazmayan kalem, çoğu zaman o fiyata dahil değildir.
Neden toplam fiyat yanıltıcı?
Elinizde üç teklif var ve rakamlar birbirinden epey farklı. İlk refleks, en düşük ile en yüksek arasında bir yer seçmek oluyor. Oysa bu üç teklif büyük ihtimalle aynı işi anlatmıyor. Biri beş sayfalık bir şablon kurulumunu, öbürü on sayfalık özel tasarımı, üçüncüsü de metin yazımı ve bir yıllık hosting dahil bir paketi fiyatlıyor olabilir.
Fiyatı neyin belirlediğini web tasarım fiyatları yazımda anlattım. Bu yazıda elinizdeki teklifleri yan yana koyup aynı ölçüyle okumanızı sağlayacak bir tablo ve teklif sahiplerine sorabileceğiniz sorular var.
Teklifleri hangi kalemlere göre karşılaştırmalısınız?
Aşağıdaki tabloyu kâğıda ya da bir hesap tablosuna geçirin, her teklif için bir sütun açın. Her satıra teklifte yazanı not edin; yazmıyorsa boş bırakın. Boş kalan hücreler, sormanız gereken soruların listesidir.
| Kalem | Teklifte ne yazmalı? | Belirsizse riski |
|---|---|---|
| Kapsam ve sayfa listesi | Sayfaların tek tek adı (Ana sayfa, Hakkımızda, her hizmetin ayrı sayfası, İletişim...) ve özellikler (form, WhatsApp, blog, randevu) | "Kurumsal site" deyip beş sayfa teslim etmek |
| Tasarım özgünlüğü | Hazır tema mı, özelleştirilmiş tema mı, size özel tasarım mı | Rakibinizle aynı görünen bir site |
| Altyapı | WordPress, özel kod ya da hazır platform; kullanılan tema ve ücretli eklentiler, lisanslarının kimde olacağı | Lisansı tasarımcıda kalan eklentinin güncellenememesi |
| İçerik ve metin | Metni kim yazıyor, kim düzenliyor; görseller kimden, stok görsel lisanslı mı | Sitenin aylarca metin beklemesi ya da boş kalması |
| SEO kurulumu | Sayfa başlıkları ve açıklamaları, site haritası, Search Console ve GA4 kurulumu, mobil hız kontrolü | Güzel görünen ama Google'da bulunmayan site |
| Alan adı ve hosting | Kimin adına açılacağı, ilk yılın fiyata dahil olup olmadığı, yenileme ücretinin kime ait olduğu | Adresinizin fiilen başkasında olması |
| Revizyon | Kaç tur, hangi aşamada; kapsam dışı istekler nasıl fiyatlanır | "Sınırsız revizyon" vaadinin sonunda bitmeyen bir proje |
| Teslim süresi | Takvim ve sürenin neye bağlı olduğu (içeriklerin gelmesi gibi) | Tarihsiz, sürekli uzayan iş |
| Ödeme planı | Kaç taksit, hangi aşamada; KDV ve fatura durumu | Tamamını peşin ödeyip işin yarıda kalması |
| Yayın sonrası destek | Ücretsiz destek süresi, neyi kapsadığı, sonrasında bakımın nasıl ücretlendirildiği | Yayından bir hafta sonra çıkan hataya ek fatura |
| Kullanım hakları | Tasarımın ve dosyaların tam ödeme sonrası size devredildiği | Siteyi başka biriyle geliştirememek |
| Erişim bilgileri | Teslimde verilecek yönetici hesabı, hosting ve alan adı erişimi, sitenin yedeği | Her küçük değişiklik için tasarımcıya bağımlı kalmak |
Tabloyu doldurduktan sonra fiyatlara yeniden bakın. Çoğu zaman en ucuz görünen teklifte en çok boş hücre olduğunu görürsünüz. Bu boşlukları doldurmanın maliyetini eklediğinizde aradaki fark daralır, bazen tersine döner.
Düşük fiyatın gizli maliyetleri neler?
Düşük fiyatlı bir teklif kötü bir teklif olmak zorunda değil. Kapsamı dar, ihtiyacınız da dar olabilir; tek sayfalık bir tanıtım sitesi için bu son derece mantıklıdır. Sorun, düşük fiyatın arkasındaki eksikliklerin teklifte yazmaması ve sonradan ortaya çıkmasıdır. En sık rastlanan gizli maliyetler şunlar:
- Sonradan faturalanan "ekstralar": İletişim formu, harita, WhatsApp düğmesi, ikinci dil. Teklifte yoksa her biri ayrı kalem olarak gelebilir.
- Metin ve görsel eksikliği: Teklif yalnızca "kurulum" diyorsa metinleri siz yazacaksınız demektir. Metin yazdırmak sonradan ayrı bir bütçe ister.
- Lisanssız ya da tasarımcıya ait lisanslar: Ücretli tema ve eklentiler tasarımcının lisansıyla kurulduysa, iş bitince güncelleme alamayabilirsiniz. Güncellenmeyen eklenti güvenlik açığı demektir.
- SEO'suz teslim: Başlıkları ve açıklamaları boş, site haritası gönderilmemiş bir site için sonradan ayrıca düzenleme yaptırmanız gerekir.
- Yenileme sürprizleri: İlk yıl "ücretsiz" verilen alan adı ve hosting, ikinci yıl tasarımcının belirlediği fiyattan yenilenir; hesap onda olduğu için başka seçeneğiniz kalmaz.
- Erken yeniden yapım: Mobilde dağınık, yavaş ya da güncellenemeyen bir site birkaç yıl içinde yenilenmek zorunda kalır. İki kez ödemiş olursunuz.
Yüksek fiyat da tek başına güvence değildir. Pahalı bir teklifte de sayfa listesi, revizyon ya da destek süresi yazmıyorsa aynı soruları sorun.
Alan adı ve hosting satırına neden ayrıca dikkat etmeli?
Teklifteki en kısa satır genellikle budur ve en uzun etkiyi bırakır. "Alan adı ve hosting dahil" yazması iyi görünür, ama kimin adına açılacağı yazmıyorsa sorun. Tasarımcı adına açılan bir hesapta sitenizin adresi hukuken ve fiilen onundur. Benim kuralım, hesapların müşteri adına açılması ve benim yalnızca teknik kurulumu yapmamdır. Bu konuyu nedenleri ve transfer adımlarıyla alan adı ve hosting kimin adına olmalı yazımda ayrıca anlattım.
Teklif sahiplerine hangi soruları sormalısınız?
Tablodaki boş hücreleri doldurmak için her teklif sahibine aynı soruları yazılı olarak sorun. Cevapları yazılı almak, ileride "öyle dememiştim" tartışmasını önler.
- Teklif kaç sayfayı kapsıyor? Sayfa listesini tek tek yazabilir misiniz?
- Tasarım bir hazır temadan mı üretilecek? Örnek olarak aynı temayla yaptığınız bir siteyi görebilir miyim?
- Ücretli tema ve eklenti kullanılacaksa lisanslar kimin adına alınacak?
- Metinleri kim yazıyor? Ben ham bilgi versem siz düzenliyor musunuz?
- Teslimde Search Console ve GA4 kurulu olacak mı? Site haritası gönderilecek mi?
- Alan adı ve hosting kimin adına açılacak? Yenileme ücretini kime ödeyeceğim?
- Kaç tur revizyon dahil? Sonradan eklemek istediğim bir sayfa nasıl fiyatlanır?
- Süre neye bağlı? Ben içerikleri geç verirsem takvim nasıl değişir?
- Yayından sonra kaç gün ücretsiz destek veriyorsunuz, bu destek neyi kapsıyor?
- Teslimde hangi erişim bilgilerini ve dosyaları vereceksiniz? Sitenin yedeğini alacak mıyım?
Teklif almadan önce kendi ihtiyacınızı netleştirmek isterseniz web sitesi yaptırmadan önce sorulacaklar listemle başlayın. Kiminle çalışacağınıza karar verirken bakılacak diğer ölçütleri de freelance web tasarımcı nasıl seçilir yazımda topladım.
Benim tekliflerimde neler yazıyor?
Karşılaştırmayı kolaylaştırmak için kendi tekliflerimde hangi kalemlerin bulunduğunu yazayım:
- Kapsam: Sayfa listesi ve özellikler tek tek yazılır.
- Revizyon: Tasarım aşamasında 2 tur revizyon dahildir; kapsam dışı yeni sayfa ya da özellik ayrıca fiyatlanır.
- Süre: Tanıtım sitesi genellikle 1-2 hafta, kurumsal site 2-3 hafta sürer. Süre, metin ve görsellerin zamanında gelmesine bağlıdır.
- Ödeme: %50 başlangıçta, %50 yayından önce.
- Metin: Bilgiyi ve ham metni siz verirsiniz, ben düzenleyip SEO'ya uygun hale getiririm. Sıfırdan metin yazımı isteğe bağlı ayrı bir kalemdir.
- Alan adı ve hosting: Sizin adınıza açılır, teknik kurulumu ben yaparım.
- Teslim: Yönetici hesabı ve tüm erişim bilgileri, kısa bir panel eğitimi ve sitenin tam yedeği.
- Destek: Yayından sonra 1 ay ücretsiz destek; sonrasında isteğe bağlı aylık bakım.
Hangi altyapıyı önerdiğimi projeye göre belirliyorum; farkı WordPress mi, özel kodlu site mi yazımda anlattım. Teklif kabul edildikten sonra bu maddelerin sözleşmeye nasıl geçmesi gerektiğini de sözleşme rehberimde bulabilirsiniz. Nasıl çalıştığımın tamamı web tasarımı sayfamda.
Sık Sorulan Sorular
Kaç teklif almalıyım?
İki ya da üç teklif çoğu proje için yeterlidir. Daha fazlası karşılaştırmayı zorlaştırır. Önemli olan, hepsine aynı ihtiyaç listesini göndermek; böylece teklifler aynı işi fiyatlar.
En ucuz teklifi seçmek yanlış mı?
Kapsamı ihtiyacınızı karşılıyorsa yanlış değildir. Karşılaştırma tablosunda boş hücre bırakmıyorsa ve alan adı, lisanslar ve erişim bilgileri size kalıyorsa düşük fiyat iyi bir seçim olabilir.
Teklifte "SEO uyumlu" yazıyor, bu yeterli mi?
Yeterli değil. Neyin yapılacağını sorun: sayfa başlıkları ve açıklamaları, site haritası, Search Console ve GA4 kurulumu, mobil hız kontrolü. "SEO uyumlu" ifadesi tek başına bir iş tanımı değildir.
Teklifler arasında büyük fiyat farkı varsa ne yapmalıyım?
Önce kalem kalem tabloyu doldurun. Fark genellikle sayfa sayısı, tasarımın özgünlüğü, metin yazımı ve yayın sonrası destekten çıkar. Fark kapsamla açıklanmıyorsa teklif sahibine nedenini sorun.
Sözlü olarak verilen teklif yeterli mi?
Hayır. Sayfa listesi, süre, revizyon, ödeme planı ve kullanım hakları yazılı olmalıdır. Yazılı teklif, anlaşmazlık çıktığında iki taraf için de tek dayanaktır.